Skunk

Wat een kanjer van een Belgische film! Rauw, onversneden en filmisch.

Ik zag hem in het cultuurcentrum van Mol. In een grote theaterzaal geprojecteerd op scherm in aanwezigheid van een van de hoofdrolspelers, Nathalie Broods. Deze sympathieke en steengoede Belgische actrice stond het publiek te woord na de film. De film moest je wel eerst even beleven. En dat deed ik, samen met vriend Wim.D., die hem al voor de tweede keer ging kijken.

Liam

Een man verlaat de gevangenis. Hij neemt de bus en komt aan bij een afgebrand huis. Dan start de film, we zien de man als jongen, zijn naam is Liam. Hij wordt uit een huis gehaald, is bebloed, duidelijk verwond, een agressieve vader trekt en sleurt aan de agenten, een hysterische moeder rent de combi achterna. De politie neemt hem mee naar een jeugdinstelling. Maar ook daar heerst de wet van de sterkste. Trauma, na trauma (in flashbacks) vertelt aan een opvoedster voor een camera leren we Liam beter kennen en de redenen van zijn uitbarstingen.

Skunk is een harde film en zodanig expliciet dat ik soms wegkeek. Voor mij is dat niet nodig, maar goed, ik ben dan ook gevoelig voor zulke scènes. Het kwam eerder als een naturalistische evocatie over dan een realistisch drama. Dat is zeker geen kritiek, het vormt voor dit verhaal een meerwaarde. Mocht de film over het leven van Amy Winehouse op deze manier gemaakt zijn, was het een stuk beter geweest.

Zintuiglijk

Het is zoals Nathalie Broods na de film aan het publiek vertelde: “als een documentaire (observerend, alsof je erbij bent en volgt) maar dan op een cinematografische manier gefilmd”. De camera blijft dicht op de acteurs en zij spelen het met veel (ingehouden) emotie. Bloed, zweet, tranen, stank – Skunk, want bij grote onrust ontlast hij zichzelf – en geluiden, alles wat de onderliggende spanning kan vergroten is aan boord. Want we volgen zijn proces in de instelling en hoe hij stilaan opvoedster Pauline in vertrouwen neemt, toch voel je aan alles dat het slecht zal aflopen, dat het kwestie is van een aantal triggers wat zal leiden tot het overschrijden van nieuwe grenzen.

Every child has a story

Dat ieder kind een verhaal te vertellen heeft en er wel degelijk een verhaal zit achter hen wanneer zo’n jongere ontploft, of op een zijspoor belandt, dat toont regisseur Koen Mortier heel sterk. Het in your face gegeven past bij het geheel, waarbij hij tenminste dat soort verhalen durft aangaan die je anders niet te zien krijgt. Want onder de ijsberg zit veel meer dan je beseft.

Collega’s

Toch is het allemaal behapbaar wat intensiteit betreft en dat heeft te maken met herkenbare situaties (in de instelling) van menselijke dingen, die iedereen wel kent – het niet luisteren van pubers, het elkaar vinden tijdens uitstappen, het begrip en de menselijkheid van iemand die wel luistert naar je, die je troost en zelf ook geraakt wordt. Dit kan enkel met topacteurs en dat zijn ze een voor een, zowel de jongeren als de opvoeders.

Nathalie bereidde zich voor door eens mee te lopen in een jeugdinstelling (een open) en te luisteren naar de verhalen daar. En van het moment ze haar kleding aanhad, haar kapsel veranderde en in die setting zat, kostte het haar weinig moeite om zich in te leven, antwoordde ze na één van m’n vragen. En zo kwam het ook over, het konden collega’s van me zijn nog van in de periode dat ik in asielcentra werkte. Niet dat het er daar zo zwaar aan toeging, maar er was en is wel die typische sfeer onder sociaal werkers en opvoeders, die grote betrokkenheid tonen, waarbij het de uitdaging is om zelf te begrenzen. Zoals Liam op een gegeven moment zegt tegen Pauline:

“Ge zijt zo hard met anderen bezig, dat ge uzelf vergeet.”

Hij is een van de revelaties van de film, hoe Thibaud Dooms Liam neerzet is verbluffend, alsof hij recht uit een instelling komt en een rugzak meedraagt die je niet wenst over te nemen. Zeker in de scène waarbij hij na vele interviews toch breekt en begint te huilen, op dat moment breek je ook als kijker. Prachtig gedaan. Wat voor mij eveneens een verrassing was, is Sarah Vandeursen die de moeder speelt en zich laat misbruiken, mishandelen en zelf ook nog eens mishandelt en in elke mogelijke situatie, zoals op school, plots in pure hysterie uitbarst. Indrukwekkend!

Sfeervol

En dan zijn er nog twee andere belangrijke spelers in deze film: de fotografie door DOP Nicolas Karakatsanis, waardoor het een filmische invulling krijgt; zoals wanneer de moeder aan een overdosis in de keuken op de vloer ligt, de vader haar en zijn zoon in de armen neemt en tracht wakker te schudden. Een fotografie donker, aangrijpend en een beeld dat doet denken aan de Pietà van Michelangelo. Maar ook de locaties, het aftandse van de instelling (verlaten vleugel van een school), de desolate omgeving, de contrasten tussen zeer close beelden met wijdse shots, het helpt allemaal om de film te verheffen. Wat het helemaal afmaakte is tot slot de muziekkeuze, voor de soundtrack zorgde de Belgische metalband Amenra en die lijkt als in was gegoten voor de film.

Kortom, bekijk deze prent zeker eens, maar kies je moment en neem je tijd ook na de film, om even te bekomen en erover na te kunnen praten.

Hopelijk opent het gesloten deuren.